De wereld staat in het teken van AI. Beurskoersen bereiken recordniveaus, terwijl tegelijkertijd twijfel ontstaat of bestaande businessmodellen bestand zijn tegen de snelheid en impact van AI-ontwikkelingen. Voor vrijwel ieder bedrijf dringt zich dezelfde vraag op: profiteren zij van AI, of komt juist hun verdienmodel onder druk te staan?

Voor Pythagoras is die vraag in essentie minder relevant. Het maakt niet uit welke speler de AI-race wint, OpenAI, Anthropic of Google DeepMind, of welk muziekplatform, zoals Spotify, Apple of YouTube (Music), AI het meest effectief implementeert, zolang muziek wordt gebruikt en daarvoor correct wordt betaald. Elke technologische verschuiving tot nu toe, van orkesten in studio’s tot digitale productie op laptops, heeft laten zien dat het auteursrecht zich aanpast en dat gebruikers van muziek moeten blijven betalen.

AI vormt daarop geen uitzondering. Integendeel, AI als potentiële extra inkomstenstroom is het afgelopen jaar een stap dichterbij gekomen. Dat lichten wij toe aan de hand van de vier verwachtingen die wij vorig jaar hebben geformuleerd in onze AI-special:

1. Nagenoeg alle nieuwe muziek van artiesten zal geheel of gedeeltelijk met behulp van AI worden gemaakt.

Wij raden u aan dit zelf eens te proberen: een nummer maken via een applicatie die met behulp van AI muziek genereert. Er zijn verschillende applicaties beschikbaar, waarvan Suno en Udio momenteel de bekendste zijn. Door een prompt in te voeren, geeft u het algoritme opdracht een nummer naar uw smaak te componeren. Het gemak en de snelheid waarmee dergelijke composities tot stand komen, maken duidelijk dat AI een blijvend instrument wordt in de gereedschapskist van artiesten en makers. Daarbij is AI meer dan alleen een hulpmiddel: in veel gevallen kan het systeem zelfstandig muziek genereren. Dit roept een fundamentele vraag op: is dergelijke muziek auteursrechtelijk beschermd en, zo ja, wie heeft daarop recht?

De uitkomsten van de discussies en onderhandelingen die het afgelopen jaar binnen de industrie zijn gevoerd, zijn juridisch complex maar in de kern helder samen te vatten. Indien bij het creatieve proces sprake is van menselijke, creatieve keuzes, lijkt is het resultaat (voor dat deel) auteursrechtelijk beschermd. Gaat het om muziek die volledig autonoom door AI is gegenereerd, dan geldt in de meeste jurisdicties dat daarop geen auteursrecht rust. Voor Pythagoras kan dit een relevante uitkomst zijn: wanneer onze muziek wordt gebruikt om nieuwe werken te creëren, kunnen wij aanspraak maken op een deel van dat nieuwe werk en de bijbehorende kasstroom.

2. AI creëert nieuwe inkomstenbronnen voor evergreen-muziek:

De bekendste AI-muziekapplicaties zijn professioneel georganiseerd, hebben torenhoge waarderingen en worden vaak gefinancierd door institutionele investeerders. Deze bedrijven kunnen de markt niet als piraat of zonder juridische basis betreden; daarvoor zijn de belangen te groot. Hoewel hun algoritmes in veel gevallen illegaal zijn getraind, werken zij inmiddels aan schaalbare, legale businessmodellen. Dat is alleen mogelijk wanneer zij opereren binnen de geldende auteurswetgeving en het bestaande muziekecosysteem. Dit verklaart waarom deze bedrijven op grote schaal commerciële licentiedeals sluiten met partijen in de muziekindustrie. In hoofdlijnen hebben deze overeenkomsten een vergelijkbare structuur: rechthebbenden, waaronder Pythagoras, delen mee in de inkomsten die worden gegenereerd met behulp van AI-gecreëerde of AI-ondersteunde muziek.

Parallel hieraan ontwikkelt ook de onderliggende technologie zich snel. Er is inmiddels tooling beschikbaar die nieuwe muziek kan analyseren, herleiden en toeschrijven, waardoor inkomsten beter en efficiënter kunnen worden verdeeld. Dit verlaagt de drempel voor structurele exploitatie en maakt grootschalige licentiemodellen praktisch uitvoerbaar. Belangrijk is dat wanneer de majors dergelijke deals sluiten, de rest van de markt doorgaans volgt. Licentieafspraken die door majors worden geaccepteerd, groeien in de praktijk vaak uit tot marktstandaarden voor de bredere industrie.

Wij hebben inmiddels concrete inkomsten ontvangen uit deze overeenkomsten. Het betreft op dit moment nog beperkte bedragen, maar vergelijkbare inkomstenstromen zijn in het verleden op vergelijkbare wijze ontstaan. Zo begon YouTube circa vijftien jaar geleden als een relatief kleine inkomstenbron en is het inmiddels goed voor ongeveer 15% van onze omzet.

Andere inkomstenbronnen waarvan wij verwachten dat deze zich zullen ontwikkelen, zijn:

• Personalisatie van marketingcampagnes: algoritmen worden getraind met bestaande muziek als input. Hierdoor blijft de invloed van oudere muziek groot, en kunnen huidige auteurs en rechthebbenden (zoals artiesten, songwriters en muziekfondsen zoals Pythagoras) meedelen in de inkomsten van AI-gecreëerde muziek.
• Herontdekking van evergreen-muziek door jongeren: Waar vroeger de jeugd dozen met vinyl van hun ouders moest doorspitten, heeft Spotify de drempel enorm verlaagd om oude muziek te ontdekken. AI zal hierin een volgende stap zijn. Stel bijvoorbeeld eens een vraag aan een AI-tool als ChatGPT: “Geef mij een lijst met 40 Nederlands- en Engelstalige nummers uit de jaren ’70 en ’80 met een beat waarop ik kan hardlopen.” Deze toegankelijkheid zorgt ervoor dat nieuwe generaties evergreens blijven ontdekken en waarderen.
• Muziekpersonalistie voor social media: Pythagoras is eigenaar van het copyright van het nummer “Dit is jouw verjaardag”, dit nummer wordt met AI gepersonaliseerd en door mensen naar elkaar gestuurd om iemand te feliciteren.
• Prijsdifferentiatie in muziekconsumptie: Dit onderwerp verdient een eigen “special” maar uit onderzoek blijkt dat mensen zeker EUR 20,- per maand over hebben voor muziekgebruik, echter, een Spotify abonnement kost momenteel zo’n EUR 4,- per gebruiker (een family account kost EUR 22,- voor 6 gebruikers). De muziekindustrie zoekt manieren om prijs-differentiatie te gaan toepassen waardoor de totale inkomsten kunnen stijgen, AI kan daarbij helpen.
  
  

3. Evergreens behouden hun waarde, de authenticiteit van evergreens maakt deze mogelijk zelfs waardevoller (ten opzichte van door AI gegenereerde muziek).

In 2025 schreven wij dat wij ervan overtuigd zijn dat de Top 2000 over tien jaar niet wordt gedomineerd door AI-muziek. Integendeel: tijdloze klassiekers, zoals de muziek in de Top2000, zullen hun positie behouden en mogelijk zelfs in waarde toenemen, juist vanwege hun authenticiteit en culturele betekenis.

Wij krijgen regelmatig de vraag of onze muziek kan opboksen tegen de hoeveelheid AI-gegenereerde content. Alleen al op Spotify worden dagelijks circa 100.000 nummers toegevoegd. Uit door Spotify gepubliceerde cijfers blijkt echter dat een groot deel van deze muziek nauwelijks wordt beluisterd: 86% van de tracks heeft minder dan 100 streams. Dit onderstreept dat een nieuwe track niet automatisch kan concurreren met een nummer dat al jaren een evergreen-status heeft opgebouwd. Bovendien is de sterke toename van content niet nieuw. Ook vóór het AI-tijdperk werd Spotify overspoeld met muziek; tien jaar geleden werden al circa 60.000 tracks per dag toegevoegd.

Daarnaast investeren platforms aanzienlijk in het bewaken van de kwaliteit van hun aanbod. Zij verwijderen zogenaamde ‘ruis’-content en zetten AI in om de luisterervaring te verbeteren. Een belangrijk onderdeel daarvan is het beter vindbaar maken van kwalitatief sterke muziek via zoekfunctionaliteiten, playlists en aanvullende content zoals video’s en songteksten. Juist evergreen-repertoire leent zich goed voor deze zichtbaarheid. Tegen deze achtergrond verwachten wij dat AI het totale muziekgebruik verder zal stimuleren. Eerdere technologische ontwikkelingen, zoals de opkomst van radio, televisie en later smartphones, hebben telkens geleid tot een toename van muziekconsumptie. AI past binnen datzelfde patroon.

Daarnaast bestaat er nog ruimte voor verdere groei in muziekconsumptie. In 2025 luisterde de gemiddelde Amerikaan circa vier uur per dag naar audio, tegenover ongeveer twee tot tweeënhalf uur voor een Europeaan. Indien AI de toegankelijkheid, personalisatie en beleving van muziek verder verbetert, ligt een stijging van het gebruik in beide regio’s voor de hand, met name in Europa waar nog duidelijke groeiruimte aanwezig is.

4. Hogere en transparantere inkomsten:

Wij hebben u al vaker de voordelen toegelicht die AI biedt op het administratieve vlak binnen de muziekindustrie. Die verwachting is niet veranderd. Tegelijkertijd bevestigt het afgelopen jaar ook ons eerdere standpunt en let u hierop wanneer u een investering overweegt in een AI-start-up: veel van de start-ups die zich positioneren als ‘AI-oplossing’ voor royalty-administratie zijn in de praktijk vooral veredelde administratiekantoren, vaak sterk afhankelijk van handmatige processen, beperkte datasets en bestaande infrastructuur van derden.

Onze conclusie blijft verder ongewijzigd: AI zal de industrie structureel efficiënter, transparanter en “more investable” maken, maar de grootste waarde ontstaat bij partijen die rechten bezitten, data controleren en schaal hebben niet bij partijen die uitsluitend administratieve lagen toevoegen.